Transformacja cyfrowa systemu podatkowego
opublikowano: 2026-01-09 przez: Więckowska Milena
Anna Derdak
1. Wstęp
Digitalizacja systemu podatkowego to proces, który obecnie kształtuje funkcjonowanie administracji podatkowej oraz jej relacje z podatnikami. Rozwój technologii informatycznych oraz rosnące oczekiwania podatników wobec jakości działania i przejrzystości administracji podatkowej sprawiają, że cyfryzacja staje się nie tylko narzędziem usprawnienia procesów, lecz także jednym z czynników redefiniujących stosunki między administracją podatkową a podatnikami.
1. Wstęp
Digitalizacja systemu podatkowego to proces, który obecnie kształtuje funkcjonowanie administracji podatkowej oraz jej relacje z podatnikami. Rozwój technologii informatycznych oraz rosnące oczekiwania podatników wobec jakości działania i przejrzystości administracji podatkowej sprawiają, że cyfryzacja staje się nie tylko narzędziem usprawnienia procesów, lecz także jednym z czynników redefiniujących stosunki między administracją podatkową a podatnikami.
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wybranych aspektów transformacji cyfrowej systemu podatkowego. Omówione zostaną rozwiązania wdrażane obecnie w Polsce, jak również te już funkcjonujące, które wyznaczają kierunek dalszych zmian. Szczególna uwaga zostanie poświęcona wykorzystaniu technologii informatycznych zarówno po stronie administracji podatkowej, jak i podatników – od narzędzi służących automatyzacji raportowania i kontroli po systemy ułatwiające komunikację i dostęp do informacji.
W artykule podjęto także próbę oceny, w jaki sposób cyfryzacja wpływa na relacje między podatnikiem a administracją podatkową. Zwrócono uwagę na potencjalne korzyści, takie jak zwiększenie transparentności, szybkości obsługi czy ograniczenie kosztów, jak i wyzwania związane z bezpieczeństwem danych, równym dostępem do technologii oraz koniecznością dostosowania regulacji prawnych do nowych realiów.
2. Zmiana sposobu działania administracji podatkowej
W ostatnich latach nastąpiła dynamiczna transformacja sektora podatkowego, której katalizatorem była pandemia COVID-19, ale której kierunek wyznaczają głębsze zmiany technologiczne i rosnące oczekiwania społeczne wobec instytucji publicznych. Administracje podatkowe, w tym polska, coraz częściej sięgają po narzędzia cyfrowe w celu pozyskiwania i analizy danych od podatników. Proces ten nie tylko umożliwia ograniczenie liczby tradycyjnych kontroli, ale także pozwala na bardziej precyzyjne działania oparte na analizie ryzyka. W wielu przypadkach wstępna ocena danych odbywa się automatycznie, bez udziału człowieka, co znacząco zwiększa efektywność działania organów podatkowych.
Cyfryzacja sektora podatkowego to nie tylko odpowiedź na kryzys, lecz też konieczność wynikająca z tempa rozwoju gospodarki cyfrowej. Nowoczesne systemy podatkowe powinny łączyć efektywność fiskalną z wysokim poziomem automatyzacji, dostępnością cyfrową oraz orientacją na potrzeby podatnika. Dotychczasowe modele administracji podatkowej, bazujące na dokumentacji papierowej i niespójnych systemach IT, okazują się niewystarczające wobec współczesnych zmian w zakresie digitalizacji. Dlatego niezbędne jest wdrażanie inteligentnych, zintegrowanych rozwiązań technologicznych, które umożliwią automatyzację procesów, poprawę jakości danych oraz zwiększenie skuteczności egzekwowania zobowiązań podatkowych[1]. Zmianom na gruncie wykorzystania technologii informatycznych towarzyszy przejście administracji podatkowej od dominującego charakteru imperatywnego stosunków podatkowych do konstruktywnej współpracy między prywatnymi i publicznymi podmiotami prawa podatkowego[2].
W publikacjach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) podkreśla się, że cyfryzacja administracji podatkowych może znacząco wesprzeć ich funkcje. Badanie przeprowadzone wśród 32 administracji należących do Forum Administracji Podatkowej OECD, w tym w Polsce, wykazało, że ponad 75% komunikacji z podatnikami zostało przeniesione do formy cyfrowej[3]. Organy podatkowe gromadzą dane o podatnikach do celów sprawozdawczych, analitycznych i statystycznych, co pozwala na lepsze zrozumienie zachowań podatników, identyfikację nieprawidłowości, dostosowywanie usług oraz projektowanie skutecznych rozwiązań. Skuteczna wymiana informacji i zaawansowana analityka predykcyjna umożliwiają przejście od masowych kontroli do działań ukierunkowanych na obszary największego ryzyka, co zwiększa efektywność i proporcjonalność interwencji.
3. Wyzwania podatkowe w gospodarce cyfrowej na forum międzynarodowym
OECD przedstawiła inicjatywę Base Erosion and Profit Shifting (BEPS), której celem jest przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania przez międzynarodowe przedsiębiorstwa[4]. W ramach tej inicjatywy opracowano piętnaście działań mających na celu walkę z unikaniem opodatkowania, poprawę spójności międzynarodowych przepisów podatkowych i zapewnienie bardziej przejrzystego środowiska podatkowego. Jednym z kluczowych elementów pakietu BEPS jest Action 1 – Addressing the Tax Challenges of the Digital Economy, działanie poświęcone wyzwaniom podatkowym wynikającym z cyfryzacji gospodarki. Trwają dalsze prace w ramach Inclusive Framework on BEPS, w którym uczestniczy ponad 145 jurysdykcji, w tym Polska.
Gospodarka cyfrowa, będąca efektem dynamicznego rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), charakteryzuje się m.in. możliwością prowadzenia działalności bez fizycznej obecności na danym terytorium (scale without mass), intensywnym wykorzystaniem danych użytkowników, automatyzacją procesów oraz globalnym zasięgiem usług cyfrowych[5]. Te cechy generują ryzyko związane z erozją bazy podatkowej i przenoszeniem zysków (BEPS), szczególnie w obszarach takich jak stały zakład, ceny transferowe, kontrolowane przedsiębiorstwa zagraniczne, podatek VAT/GST od transakcji transgranicznych oraz podatek u źródła od usług cyfrowych.
Wyzwania podatkowe gospodarki cyfrowej pozostają jednym z najważniejszych obszarów reformy międzynarodowego systemu podatkowego. Według OECD skuteczne opodatkowanie działalności cyfrowej wymaga nie tylko zmian legislacyjnych, lecz także głębokiej analizy modeli biznesowych, technologii oraz sposobów tworzenia wartości w środowisku cyfrowym. Polska aktywnie uczestniczy w tych pracach, dostosowując krajowe regulacje do wyzwań wynikających z transformacji cyfrowej i globalnych zobowiązań w ramach BEPS.
Administracje podatkowe muszą nadążyć za rozwojem technologii i dostosować swoje usługi i metody działania do nowej, nowoczesnej, „scyfryzowanej” rzeczywistości. Administracje zdolne do szybkiej adaptacji i inwestycji w kompetencje cyfrowe będą w stanie sprostać tym wyzwaniom.
4. Koncepcja pełnej cyfryzacji procesów podatkowych
OECD stworzyła koncepcję Tax Administration 3.0, zakładającą przejście w kierunku płynnych i bezproblemowych procesów, pełną cyfryzację obszaru podatkowego oraz wykorzystanie zaawansowanych technologii, takich jak sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe czy blockchain[6].
Wizja przyszłości, przedstawiona w koncepcji Tax Administration 3.0, zakłada integrację procesów podatkowych z naturalnymi systemami podatników, zwiększenie automatyzacji administracji podatkowej, zmniejszenie obciążeń administracyjnych oraz zwiększenie elastyczności. Nowoczesna administracja podatkowa powinna działać w czasie rzeczywistym, aby zachować synchronizację ze zdarzeniami prawnymi. Ponadto powinna być oparta na zaufaniu, partnerskich relacjach z podatnikami i transparentności. Podstawowe rozwiązania to automatyczne rozliczenia, wstępnie wypełnione deklaracje, bezproblemowa komunikacja z urzędem oraz integracja z innymi systemami państwowymi. Celem takiego modelu administracji podatkowej jest m.in. zwiększenie efektywności.
5. Unijny pakiet regulacji VAT in the Digital Age (VAT w erze cyfrowej)
Komisja Europejska opracowała pakiet regulacji VAT in the Digital Age (ViDA), którego celem jest kompleksowa modernizacja systemu VAT w Unii Europejskiej[7]. Pakiet ViDA, przyjęty przez Radę UE w marcu 2025 r., opiera się na trzech filarach: cyfrowym raportowaniu i e-fakturowaniu, nowych zasadach dla platform cyfrowych oraz jednolitej rejestracji VAT w UE.
Pierwszy filar wprowadza obowiązkowe e-fakturowanie dla transakcji wewnątrzunijnych B2B, które stanie się wymogiem od 1 lipca 2030 r. Celem jest zapewnienie organom podatkowym dostępu do danych transakcyjnych w czasie rzeczywistym, co ma przeciwdziałać oszustwom VAT, zwłaszcza karuzelowym. Systemy krajowe mają stać się interoperacyjne z systemem unijnym do 2035 r., co pozwoli na harmonizację raportowania i zmniejszenie obciążeń administracyjnych.
Drugi filar dotyczy platform cyfrowych pośredniczących w świadczeniu usług takich jak krótkoterminowy wynajem zakwaterowania czy transport pasażerski. Od 1 lipca 2028 r. platformy te będą zobowiązane do pobierania i odprowadzania VAT w imieniu usługodawców, którzy nie spełniają tych obowiązków samodzielnie. Rozwiązanie to ma na celu wyrównanie warunków konkurencji między dostawcami usług online i tradycyjnych oraz uproszczenie zasad VAT w działalności transgranicznej. Państwa członkowskie mogą odroczyć stosowanie zasady „domniemanego dostawcy” do 1 stycznia 2030 r.
Trzeci filar reformy opiera się na rozszerzeniu modelu „punktu kompleksowej obsługi VAT” (OSS) oraz wprowadzeniu obowiązku stosowania importowego punktu kompleksowej obsługi (IOSS). Nowe regulacje umożliwią przedsiębiorstwom prowadzącym sprzedaż transgraniczną konsumentom w UE rozliczanie VAT za pośrednictwem jednego portalu w jednym państwie członkowskim. Ograniczy to konieczność wielokrotnej rejestracji VAT w różnych jurysdykcjach i usprawni pobór podatku od towarów sprzedawanych przez podmioty spoza UE. Rozwiązania te wejdą w życie od 1 lipca 2028 r., a niektóre elementy wcześniej.
Pakiet ViDA ma na celu nie tylko uproszczenie rozliczeń VAT, lecz także zwiększenie odporności systemu na oszustwa, poprawę jakości danych oraz dostosowanie przepisów do realiów gospodarki cyfrowej. Reforma stanowi istotny krok w kierunku ujednolicenia i cyfryzacji unijnego systemu podatkowego, odpowiadając na potrzeby nowoczesnych modeli biznesowych i oczekiwania podatników.
6. Jednolity plik kontrolny jako podstawowy krok w kierunku digitalizacji
Jednolity Plik Kontrolny (JPK) to jedno z najważniejszych rozwiązań w zakresie cyfryzacji administracji podatkowej w Polsce. Stanowi elektroniczną strukturę danych w formacie XML, umożliwiającą zautomatyzowane przekazywanie informacji podatkowych do organów skarbowych. Jego wprowadzenie znacząco usprawniło procesy kontrolne, zwiększyło przejrzystość obrotu gospodarczego i przygotowało grunt pod kolejne etapy cyfrowej transformacji.
Pierwowzorem JPK był międzynarodowy standard SAF-T (Standard Audit File for Tax), opracowany w maju 2005 r. przez Forum on Tax Administration Sub-group i zatwierdzony przez Committee on Fiscal Affairs OECD[8]. SAF-T został opisany w dokumencie Guidance for the Standard Audit File – Tax jako plik zawierający wiarygodne dane księgowe, możliwe do wyeksportowania z systemu finansowo-księgowego za określony okres i łatwe do odczytania dzięki ustandaryzowanemu układowi. Celem było umożliwienie administracji podatkowej skutecznego sprawdzenia danych, ale także sposób na autoweryfikację podatnika.
W Polsce JPK został wdrożony etapami od 2016 roku, początkowo dla dużych przedsiębiorców, a następnie dla wszystkich podatników VAT. Od października 2020 r. obowiązuje nowa struktura JPK_VAT, która łączy dane ewidencyjne i deklaracyjne w jednym pliku (JPK_VAT)[9]. Zeznanie VAT składa się z dwóch części: ewidencji VAT (informacje o zakupach i sprzedaży) oraz deklaracji VAT (VAT-7 lub VAT-7K), zawierającej dane niezbędne do obliczenia podatku należnego i naliczonego, podstawy opodatkowania, korekt oraz identyfikacji kontrahentów i dokumentów źródłowych.
JPK umożliwił szybkie i precyzyjne analizowanie danych podatkowych, co znacząco zwiększyło efektywność kontroli krzyżowych i typowania ryzyka. Jednakże dane trafiają do administracji z przesunięciem czasowym – zgodnie z przepisami podatnik ma obowiązek złożenia pliku do 25. dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym, co w przypadku rozliczeń kwartalnych może oznaczać nawet czteromiesięczny odstęp pomiędzy zdarzeniem gospodarczym a złożeniem ewidencji z deklaracją.
W kontekście podatku dochodowego od osób prawnych od 2025 roku wprowadzono strukturę JPK_CIT dla największych podatników, tj. podmiotów o rocznych przychodach przekraczających 50 mln EUR lub należących do podatkowych grup kapitałowych. W kolejnych latach planowane jest rozszerzenie obowiązku na pozostałe grupy podatników. JPK_CIT ma na celu ujednolicenie i uproszczenie raportowania dochodów firm, co pozwoli administracji podatkowej na bardziej efektywne monitorowanie, analizę ryzyka i typowanie do kontroli.
7. System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej
System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej (STIR) to narzędzie Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) służące do przeciwdziałania wyłudzeniom podatkowym, zwłaszcza w zakresie podatku od towarów i usług. Stanowi zaawansowaną platformę analityczną, która umożliwia automatyczne przetwarzanie danych finansowych przedsiębiorstw w celu identyfikacji ryzyka nadużyć podatkowych.
System służy do odbioru i analizy danych przekazywanych codziennie przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe. Na ich podstawie ustalany jest wskaźnik ryzyka wykorzystania rachunku do wyłudzeń skarbowych. STIR przekazuje te informacje do Centralnego Rejestru Danych Podatkowych oraz do systemów teleinformatycznych instytucji finansowych. Dodatkowo pośredniczy w wymianie danych, informacji i żądań pomiędzy Szefem KAS a sektorem bankowym. System może być również wykorzystywany do innych celów, o ile zostało to przewidziane w przepisach lub uregulowane w drodze porozumienia z izbą rozliczeniową.
Dzięki zastosowaniu technologii big data i analityki predykcyjnej STIR umożliwia typowanie podmiotów do kontroli podatkowej na podstawie codziennych zestawień transakcji. W przypadku wykrycia wysokiego ryzyka Szef KAS może wydać postanowienie o blokadzie rachunku bankowego na czas do 72 godzin. W sytuacjach uzasadnionych blokada może zostać przedłużona do 3 miesięcy. Choć mechanizm ten ma na celu ochronę interesów Skarbu Państwa, może również prowadzić do poważnych konsekwencji dla przedsiębiorców, w tym paraliżu działalności gospodarczej. Blokada rachunku może dotyczyć nie tylko podmiotów działających w złej wierze, ale także tych, które nieświadomie zostały uwikłane w oszustwo podatkowe.
STIR odgrywa istotną rolę w walce z przestępczością podatkową, wyłudzeniami VAT oraz praniem pieniędzy. Jego skuteczność zależy od jakości danych, współpracy z sektorem finansowym oraz ciągłego rozwoju technologicznego. System ten stanowi przykład nowoczesnego podejścia do zarządzania ryzykiem podatkowym i cyfrowej prewencji nadużyć w obrocie gospodarczym.
8. Fakturowanie ustrukturyzowane w Polsce
Wdrożenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) to kluczowy element w zakresie cyfryzacji i przejrzystości rozliczeń VAT. KSeF to platforma teleinformatyczna służąca do wystawiania, odbierania i przechowywania faktur ustrukturyzowanych. Został opracowany przez Ministerstwo Finansów jako element szerszej strategii cyfryzacji administracji podatkowej i walki z luką VAT. KSeF opiera się na wystawianiu faktur w ujednoliconym formacie XML i ich przesyłaniu do centralnej bazy danych, co eliminuje konieczność przechowywania dokumentów w formie papierowej i umożliwia ich cyfrową archiwizację przez 10 lat.
Po okresie fakultatywnego stosowania od 1 stycznia 2022 r., zgodnie z harmonogramem wdrożenia, od 1 lutego 2026 r. obowiązek ten obejmie największe podmioty (wartość sprzedaży za 2024 r. przekraczająca 200 mln zł), a od 1 kwietnia 2026 r. pozostałych przedsiębiorców, z wyjątkiem podatników „wykluczonych cyfrowo”, których transakcje obejmują niewielkie kwoty: do 450 zł dla pojedynczej faktury i do łącznej wartości sprzedaży do 10 tys. zł miesięcznie. Ci ostatni zostaną objęci obowiązkiem od 1 stycznia 2027 r. Głównym celem reformy jest zapewnienie administracji podatkowej dostępu do danych w czasie rzeczywistym, co umożliwi szybką identyfikację nieprawidłowości i skuteczniejsze działania kontrolne, co ma spowodować ograniczenie nadużyć podatkowych. Ponadto reforma ma przynieść zwiększenie przejrzystości obrotu gospodarczego oraz automatyzację procesów fakturowania, co przyczyni się do redukcji kosztów operacyjnych.
Wdrożenie KSeF wiąże się z szeregiem wyzwań. Przedsiębiorcy muszą dostosować swoje systemy informatyczne, co często oznacza konieczność aktualizacji oprogramowania, wdrożenia nowych procedur autoryzacji oraz przeszkolenia pracowników. Zmiana sposobu obiegu dokumentów może wymagać reorganizacji procesów wewnętrznych. Istnieje również ryzyko błędów technicznych, które – w przypadku nieprawidłowego przesyłania danych – mogą skutkować sankcjami podatkowymi.
KSeF wpisuje się w szerszy trend cyfryzacji podatków w Unii Europejskiej, m.in. w ramach pakietu „VAT in the Digital Age” (ViDA). Jego wdrożenie oznacza fundamentalną zmianę w sposobie dokumentowania transakcji i komunikacji z administracją podatkową.
9. Zaawansowane technologie w sektorze podatkowym
Administracje podatkowe coraz intensywniej wdrażają zaawansowane technologie, takie jak sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, chmura obliczeniowa, automatyzacja procesów, analityka predykcyjna i blockchain. Celem jest nie tylko zwiększenie efektywności egzekwowania zobowiązań podatkowych, lecz także poprawa jakości danych, usprawnienie komunikacji z podatnikami i budowa nowoczesnego, zintegrowanego systemu podatkowego.
Nauka o danych (data science), a w szczególności uczenie maszynowe (machine learning), poddziedzina nauki o danych, odgrywa kluczową rolę w opracowaniu ogromnych ilości dostępnych danych (big data), co nie byłoby możliwe bez udziału technologii informatycznych. Wydajność algorytmów zależy bezpośrednio od jakości danych, dlatego stosuje się zaawansowane metody statystyczne do ich oczyszczania i klasyfikacji[10]. Coraz więcej administracji podatkowych korzysta też z cyfrowych asystentów wspierających podatników[11]. Technologia rozproszonego rejestru, czyli blockchain, oferuje nowe możliwości w zakresie przejrzystości, integralności i automatyzacji obowiązków podatkowych[12]. Mogłaby znaleźć zastosowanie np. w systemie VAT, gdzie transakcje mogłyby być raportowane i rozliczane w czasie rzeczywistym[13].
Cyfryzacja przynosi korzyści zarówno administracji podatkowej, jak i podatnikom. Automatyzacja przyspiesza przetwarzanie danych, ułatwia zdalną obsługę spraw, zwiększa przejrzystość i ogranicza koszty. OECD podkreśla, że nowoczesne technologie sprzyjają płynnemu, mniej obciążającemu opodatkowaniu (tax just happening)[14] oraz lepszej współpracy z podatnikami[15]. Nowoczesne technologie pozwalają organom podatkowym na przekształcenie sposobu świadczenia usług i zarządzania ryzykiem. Ułatwiają również tworzenie bardziej przyjaznego podatnikom środowiska, co przekłada się na większe zadowolenie i zaufanie wobec instytucji publicznych[16].
Transformacja cyfrowa wymaga jednak dostosowania do lokalnych warunków i poziomu dojrzałości administracji podatkowej[17]. Niezbędne jest też wsparcie dla osób wykluczonych cyfrowo. Rola administracji podatkowej coraz bardziej koncentruje się na zarządzaniu informacją. Od sprawnego zarządzenia informacją zależy jej sukces[18]. Przejście od papierowej biurokracji do inteligentnych systemów zdolnych do analizy danych w czasie rzeczywistym i skuteczniejszego typowania przypadków do kontroli utożsamia się w literaturze ze schyłkiem od ery analogowej i nastaniem ery cyfrowej administracji podatkowej[19].
10. Podsumowanie
Transformacja cyfrowa systemu podatkowego jest procesem, który w sposób zasadniczy zmienia funkcjonowanie administracji podatkowej oraz sposób realizacji obowiązków przez podatników. Wdrożenie nowoczesnych narzędzi informatycznych pozwala na automatyzację wielu procedur, zwiększa przejrzystość działań organów podatkowych i ułatwia komunikację z obywatelami. Cyfryzacja nie ogranicza się jednak do aspektu technicznego. Staje się czynnikiem wpływającym na kształt relacji podatnik-administracja podatkowa, modyfikując model współdziałania i budując nowe standardy obsługi.
Analiza rozwiązań wdrażanych w Polsce pokazuje, że proces ten jest już faktem i obejmuje zarówno narzędzia raportowania i kontroli, jak i systemy wspierające podatników w bieżącej obsłudze. Z jednej strony cyfryzacja przynosi wymierne korzyści: redukcję kosztów, skrócenie czasu obsługi, poprawę jakości danych i większą transparentność. Z drugiej – rodzi wyzwania związane z koniecznością dostosowania do nowych rozwiązań, bezpieczeństwem informacji, nieuniknionymi zmianami regulacji prawnych oraz ryzykiem wykluczenia cyfrowego.
Podsumowując, transformacja cyfrowa systemu podatkowego nie jest już perspektywą przyszłości, lecz procesem zachodzącym współcześnie. Jej dalszy rozwój będzie w coraz większym stopniu determinował efektywność administracji podatkowej, poziom zaufania obywateli do instytucji publicznych oraz konkurencyjność gospodarki.
dr Anna Derdak
radca prawny, doradca podatkowy,
ekspert ds. Krajowego Systemu e-Faktur; entuzjastka zastosowania nowych technologii w obszarze podatkowym
ORCID: 0009-0007-6206-7840
W artykule podjęto także próbę oceny, w jaki sposób cyfryzacja wpływa na relacje między podatnikiem a administracją podatkową. Zwrócono uwagę na potencjalne korzyści, takie jak zwiększenie transparentności, szybkości obsługi czy ograniczenie kosztów, jak i wyzwania związane z bezpieczeństwem danych, równym dostępem do technologii oraz koniecznością dostosowania regulacji prawnych do nowych realiów.
2. Zmiana sposobu działania administracji podatkowej
W ostatnich latach nastąpiła dynamiczna transformacja sektora podatkowego, której katalizatorem była pandemia COVID-19, ale której kierunek wyznaczają głębsze zmiany technologiczne i rosnące oczekiwania społeczne wobec instytucji publicznych. Administracje podatkowe, w tym polska, coraz częściej sięgają po narzędzia cyfrowe w celu pozyskiwania i analizy danych od podatników. Proces ten nie tylko umożliwia ograniczenie liczby tradycyjnych kontroli, ale także pozwala na bardziej precyzyjne działania oparte na analizie ryzyka. W wielu przypadkach wstępna ocena danych odbywa się automatycznie, bez udziału człowieka, co znacząco zwiększa efektywność działania organów podatkowych.
Cyfryzacja sektora podatkowego to nie tylko odpowiedź na kryzys, lecz też konieczność wynikająca z tempa rozwoju gospodarki cyfrowej. Nowoczesne systemy podatkowe powinny łączyć efektywność fiskalną z wysokim poziomem automatyzacji, dostępnością cyfrową oraz orientacją na potrzeby podatnika. Dotychczasowe modele administracji podatkowej, bazujące na dokumentacji papierowej i niespójnych systemach IT, okazują się niewystarczające wobec współczesnych zmian w zakresie digitalizacji. Dlatego niezbędne jest wdrażanie inteligentnych, zintegrowanych rozwiązań technologicznych, które umożliwią automatyzację procesów, poprawę jakości danych oraz zwiększenie skuteczności egzekwowania zobowiązań podatkowych[1]. Zmianom na gruncie wykorzystania technologii informatycznych towarzyszy przejście administracji podatkowej od dominującego charakteru imperatywnego stosunków podatkowych do konstruktywnej współpracy między prywatnymi i publicznymi podmiotami prawa podatkowego[2].
W publikacjach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) podkreśla się, że cyfryzacja administracji podatkowych może znacząco wesprzeć ich funkcje. Badanie przeprowadzone wśród 32 administracji należących do Forum Administracji Podatkowej OECD, w tym w Polsce, wykazało, że ponad 75% komunikacji z podatnikami zostało przeniesione do formy cyfrowej[3]. Organy podatkowe gromadzą dane o podatnikach do celów sprawozdawczych, analitycznych i statystycznych, co pozwala na lepsze zrozumienie zachowań podatników, identyfikację nieprawidłowości, dostosowywanie usług oraz projektowanie skutecznych rozwiązań. Skuteczna wymiana informacji i zaawansowana analityka predykcyjna umożliwiają przejście od masowych kontroli do działań ukierunkowanych na obszary największego ryzyka, co zwiększa efektywność i proporcjonalność interwencji.
3. Wyzwania podatkowe w gospodarce cyfrowej na forum międzynarodowym
OECD przedstawiła inicjatywę Base Erosion and Profit Shifting (BEPS), której celem jest przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania przez międzynarodowe przedsiębiorstwa[4]. W ramach tej inicjatywy opracowano piętnaście działań mających na celu walkę z unikaniem opodatkowania, poprawę spójności międzynarodowych przepisów podatkowych i zapewnienie bardziej przejrzystego środowiska podatkowego. Jednym z kluczowych elementów pakietu BEPS jest Action 1 – Addressing the Tax Challenges of the Digital Economy, działanie poświęcone wyzwaniom podatkowym wynikającym z cyfryzacji gospodarki. Trwają dalsze prace w ramach Inclusive Framework on BEPS, w którym uczestniczy ponad 145 jurysdykcji, w tym Polska.
Gospodarka cyfrowa, będąca efektem dynamicznego rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), charakteryzuje się m.in. możliwością prowadzenia działalności bez fizycznej obecności na danym terytorium (scale without mass), intensywnym wykorzystaniem danych użytkowników, automatyzacją procesów oraz globalnym zasięgiem usług cyfrowych[5]. Te cechy generują ryzyko związane z erozją bazy podatkowej i przenoszeniem zysków (BEPS), szczególnie w obszarach takich jak stały zakład, ceny transferowe, kontrolowane przedsiębiorstwa zagraniczne, podatek VAT/GST od transakcji transgranicznych oraz podatek u źródła od usług cyfrowych.
Wyzwania podatkowe gospodarki cyfrowej pozostają jednym z najważniejszych obszarów reformy międzynarodowego systemu podatkowego. Według OECD skuteczne opodatkowanie działalności cyfrowej wymaga nie tylko zmian legislacyjnych, lecz także głębokiej analizy modeli biznesowych, technologii oraz sposobów tworzenia wartości w środowisku cyfrowym. Polska aktywnie uczestniczy w tych pracach, dostosowując krajowe regulacje do wyzwań wynikających z transformacji cyfrowej i globalnych zobowiązań w ramach BEPS.
Administracje podatkowe muszą nadążyć za rozwojem technologii i dostosować swoje usługi i metody działania do nowej, nowoczesnej, „scyfryzowanej” rzeczywistości. Administracje zdolne do szybkiej adaptacji i inwestycji w kompetencje cyfrowe będą w stanie sprostać tym wyzwaniom.
4. Koncepcja pełnej cyfryzacji procesów podatkowych
OECD stworzyła koncepcję Tax Administration 3.0, zakładającą przejście w kierunku płynnych i bezproblemowych procesów, pełną cyfryzację obszaru podatkowego oraz wykorzystanie zaawansowanych technologii, takich jak sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe czy blockchain[6].
Wizja przyszłości, przedstawiona w koncepcji Tax Administration 3.0, zakłada integrację procesów podatkowych z naturalnymi systemami podatników, zwiększenie automatyzacji administracji podatkowej, zmniejszenie obciążeń administracyjnych oraz zwiększenie elastyczności. Nowoczesna administracja podatkowa powinna działać w czasie rzeczywistym, aby zachować synchronizację ze zdarzeniami prawnymi. Ponadto powinna być oparta na zaufaniu, partnerskich relacjach z podatnikami i transparentności. Podstawowe rozwiązania to automatyczne rozliczenia, wstępnie wypełnione deklaracje, bezproblemowa komunikacja z urzędem oraz integracja z innymi systemami państwowymi. Celem takiego modelu administracji podatkowej jest m.in. zwiększenie efektywności.
5. Unijny pakiet regulacji VAT in the Digital Age (VAT w erze cyfrowej)
Komisja Europejska opracowała pakiet regulacji VAT in the Digital Age (ViDA), którego celem jest kompleksowa modernizacja systemu VAT w Unii Europejskiej[7]. Pakiet ViDA, przyjęty przez Radę UE w marcu 2025 r., opiera się na trzech filarach: cyfrowym raportowaniu i e-fakturowaniu, nowych zasadach dla platform cyfrowych oraz jednolitej rejestracji VAT w UE.
Pierwszy filar wprowadza obowiązkowe e-fakturowanie dla transakcji wewnątrzunijnych B2B, które stanie się wymogiem od 1 lipca 2030 r. Celem jest zapewnienie organom podatkowym dostępu do danych transakcyjnych w czasie rzeczywistym, co ma przeciwdziałać oszustwom VAT, zwłaszcza karuzelowym. Systemy krajowe mają stać się interoperacyjne z systemem unijnym do 2035 r., co pozwoli na harmonizację raportowania i zmniejszenie obciążeń administracyjnych.
Drugi filar dotyczy platform cyfrowych pośredniczących w świadczeniu usług takich jak krótkoterminowy wynajem zakwaterowania czy transport pasażerski. Od 1 lipca 2028 r. platformy te będą zobowiązane do pobierania i odprowadzania VAT w imieniu usługodawców, którzy nie spełniają tych obowiązków samodzielnie. Rozwiązanie to ma na celu wyrównanie warunków konkurencji między dostawcami usług online i tradycyjnych oraz uproszczenie zasad VAT w działalności transgranicznej. Państwa członkowskie mogą odroczyć stosowanie zasady „domniemanego dostawcy” do 1 stycznia 2030 r.
Trzeci filar reformy opiera się na rozszerzeniu modelu „punktu kompleksowej obsługi VAT” (OSS) oraz wprowadzeniu obowiązku stosowania importowego punktu kompleksowej obsługi (IOSS). Nowe regulacje umożliwią przedsiębiorstwom prowadzącym sprzedaż transgraniczną konsumentom w UE rozliczanie VAT za pośrednictwem jednego portalu w jednym państwie członkowskim. Ograniczy to konieczność wielokrotnej rejestracji VAT w różnych jurysdykcjach i usprawni pobór podatku od towarów sprzedawanych przez podmioty spoza UE. Rozwiązania te wejdą w życie od 1 lipca 2028 r., a niektóre elementy wcześniej.
Pakiet ViDA ma na celu nie tylko uproszczenie rozliczeń VAT, lecz także zwiększenie odporności systemu na oszustwa, poprawę jakości danych oraz dostosowanie przepisów do realiów gospodarki cyfrowej. Reforma stanowi istotny krok w kierunku ujednolicenia i cyfryzacji unijnego systemu podatkowego, odpowiadając na potrzeby nowoczesnych modeli biznesowych i oczekiwania podatników.
6. Jednolity plik kontrolny jako podstawowy krok w kierunku digitalizacji
Jednolity Plik Kontrolny (JPK) to jedno z najważniejszych rozwiązań w zakresie cyfryzacji administracji podatkowej w Polsce. Stanowi elektroniczną strukturę danych w formacie XML, umożliwiającą zautomatyzowane przekazywanie informacji podatkowych do organów skarbowych. Jego wprowadzenie znacząco usprawniło procesy kontrolne, zwiększyło przejrzystość obrotu gospodarczego i przygotowało grunt pod kolejne etapy cyfrowej transformacji.
Pierwowzorem JPK był międzynarodowy standard SAF-T (Standard Audit File for Tax), opracowany w maju 2005 r. przez Forum on Tax Administration Sub-group i zatwierdzony przez Committee on Fiscal Affairs OECD[8]. SAF-T został opisany w dokumencie Guidance for the Standard Audit File – Tax jako plik zawierający wiarygodne dane księgowe, możliwe do wyeksportowania z systemu finansowo-księgowego za określony okres i łatwe do odczytania dzięki ustandaryzowanemu układowi. Celem było umożliwienie administracji podatkowej skutecznego sprawdzenia danych, ale także sposób na autoweryfikację podatnika.
W Polsce JPK został wdrożony etapami od 2016 roku, początkowo dla dużych przedsiębiorców, a następnie dla wszystkich podatników VAT. Od października 2020 r. obowiązuje nowa struktura JPK_VAT, która łączy dane ewidencyjne i deklaracyjne w jednym pliku (JPK_VAT)[9]. Zeznanie VAT składa się z dwóch części: ewidencji VAT (informacje o zakupach i sprzedaży) oraz deklaracji VAT (VAT-7 lub VAT-7K), zawierającej dane niezbędne do obliczenia podatku należnego i naliczonego, podstawy opodatkowania, korekt oraz identyfikacji kontrahentów i dokumentów źródłowych.
JPK umożliwił szybkie i precyzyjne analizowanie danych podatkowych, co znacząco zwiększyło efektywność kontroli krzyżowych i typowania ryzyka. Jednakże dane trafiają do administracji z przesunięciem czasowym – zgodnie z przepisami podatnik ma obowiązek złożenia pliku do 25. dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym, co w przypadku rozliczeń kwartalnych może oznaczać nawet czteromiesięczny odstęp pomiędzy zdarzeniem gospodarczym a złożeniem ewidencji z deklaracją.
W kontekście podatku dochodowego od osób prawnych od 2025 roku wprowadzono strukturę JPK_CIT dla największych podatników, tj. podmiotów o rocznych przychodach przekraczających 50 mln EUR lub należących do podatkowych grup kapitałowych. W kolejnych latach planowane jest rozszerzenie obowiązku na pozostałe grupy podatników. JPK_CIT ma na celu ujednolicenie i uproszczenie raportowania dochodów firm, co pozwoli administracji podatkowej na bardziej efektywne monitorowanie, analizę ryzyka i typowanie do kontroli.
7. System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej
System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej (STIR) to narzędzie Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) służące do przeciwdziałania wyłudzeniom podatkowym, zwłaszcza w zakresie podatku od towarów i usług. Stanowi zaawansowaną platformę analityczną, która umożliwia automatyczne przetwarzanie danych finansowych przedsiębiorstw w celu identyfikacji ryzyka nadużyć podatkowych.
System służy do odbioru i analizy danych przekazywanych codziennie przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe. Na ich podstawie ustalany jest wskaźnik ryzyka wykorzystania rachunku do wyłudzeń skarbowych. STIR przekazuje te informacje do Centralnego Rejestru Danych Podatkowych oraz do systemów teleinformatycznych instytucji finansowych. Dodatkowo pośredniczy w wymianie danych, informacji i żądań pomiędzy Szefem KAS a sektorem bankowym. System może być również wykorzystywany do innych celów, o ile zostało to przewidziane w przepisach lub uregulowane w drodze porozumienia z izbą rozliczeniową.
Dzięki zastosowaniu technologii big data i analityki predykcyjnej STIR umożliwia typowanie podmiotów do kontroli podatkowej na podstawie codziennych zestawień transakcji. W przypadku wykrycia wysokiego ryzyka Szef KAS może wydać postanowienie o blokadzie rachunku bankowego na czas do 72 godzin. W sytuacjach uzasadnionych blokada może zostać przedłużona do 3 miesięcy. Choć mechanizm ten ma na celu ochronę interesów Skarbu Państwa, może również prowadzić do poważnych konsekwencji dla przedsiębiorców, w tym paraliżu działalności gospodarczej. Blokada rachunku może dotyczyć nie tylko podmiotów działających w złej wierze, ale także tych, które nieświadomie zostały uwikłane w oszustwo podatkowe.
STIR odgrywa istotną rolę w walce z przestępczością podatkową, wyłudzeniami VAT oraz praniem pieniędzy. Jego skuteczność zależy od jakości danych, współpracy z sektorem finansowym oraz ciągłego rozwoju technologicznego. System ten stanowi przykład nowoczesnego podejścia do zarządzania ryzykiem podatkowym i cyfrowej prewencji nadużyć w obrocie gospodarczym.
8. Fakturowanie ustrukturyzowane w Polsce
Wdrożenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) to kluczowy element w zakresie cyfryzacji i przejrzystości rozliczeń VAT. KSeF to platforma teleinformatyczna służąca do wystawiania, odbierania i przechowywania faktur ustrukturyzowanych. Został opracowany przez Ministerstwo Finansów jako element szerszej strategii cyfryzacji administracji podatkowej i walki z luką VAT. KSeF opiera się na wystawianiu faktur w ujednoliconym formacie XML i ich przesyłaniu do centralnej bazy danych, co eliminuje konieczność przechowywania dokumentów w formie papierowej i umożliwia ich cyfrową archiwizację przez 10 lat.
Po okresie fakultatywnego stosowania od 1 stycznia 2022 r., zgodnie z harmonogramem wdrożenia, od 1 lutego 2026 r. obowiązek ten obejmie największe podmioty (wartość sprzedaży za 2024 r. przekraczająca 200 mln zł), a od 1 kwietnia 2026 r. pozostałych przedsiębiorców, z wyjątkiem podatników „wykluczonych cyfrowo”, których transakcje obejmują niewielkie kwoty: do 450 zł dla pojedynczej faktury i do łącznej wartości sprzedaży do 10 tys. zł miesięcznie. Ci ostatni zostaną objęci obowiązkiem od 1 stycznia 2027 r. Głównym celem reformy jest zapewnienie administracji podatkowej dostępu do danych w czasie rzeczywistym, co umożliwi szybką identyfikację nieprawidłowości i skuteczniejsze działania kontrolne, co ma spowodować ograniczenie nadużyć podatkowych. Ponadto reforma ma przynieść zwiększenie przejrzystości obrotu gospodarczego oraz automatyzację procesów fakturowania, co przyczyni się do redukcji kosztów operacyjnych.
Wdrożenie KSeF wiąże się z szeregiem wyzwań. Przedsiębiorcy muszą dostosować swoje systemy informatyczne, co często oznacza konieczność aktualizacji oprogramowania, wdrożenia nowych procedur autoryzacji oraz przeszkolenia pracowników. Zmiana sposobu obiegu dokumentów może wymagać reorganizacji procesów wewnętrznych. Istnieje również ryzyko błędów technicznych, które – w przypadku nieprawidłowego przesyłania danych – mogą skutkować sankcjami podatkowymi.
KSeF wpisuje się w szerszy trend cyfryzacji podatków w Unii Europejskiej, m.in. w ramach pakietu „VAT in the Digital Age” (ViDA). Jego wdrożenie oznacza fundamentalną zmianę w sposobie dokumentowania transakcji i komunikacji z administracją podatkową.
9. Zaawansowane technologie w sektorze podatkowym
Administracje podatkowe coraz intensywniej wdrażają zaawansowane technologie, takie jak sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, chmura obliczeniowa, automatyzacja procesów, analityka predykcyjna i blockchain. Celem jest nie tylko zwiększenie efektywności egzekwowania zobowiązań podatkowych, lecz także poprawa jakości danych, usprawnienie komunikacji z podatnikami i budowa nowoczesnego, zintegrowanego systemu podatkowego.
Nauka o danych (data science), a w szczególności uczenie maszynowe (machine learning), poddziedzina nauki o danych, odgrywa kluczową rolę w opracowaniu ogromnych ilości dostępnych danych (big data), co nie byłoby możliwe bez udziału technologii informatycznych. Wydajność algorytmów zależy bezpośrednio od jakości danych, dlatego stosuje się zaawansowane metody statystyczne do ich oczyszczania i klasyfikacji[10]. Coraz więcej administracji podatkowych korzysta też z cyfrowych asystentów wspierających podatników[11]. Technologia rozproszonego rejestru, czyli blockchain, oferuje nowe możliwości w zakresie przejrzystości, integralności i automatyzacji obowiązków podatkowych[12]. Mogłaby znaleźć zastosowanie np. w systemie VAT, gdzie transakcje mogłyby być raportowane i rozliczane w czasie rzeczywistym[13].
Cyfryzacja przynosi korzyści zarówno administracji podatkowej, jak i podatnikom. Automatyzacja przyspiesza przetwarzanie danych, ułatwia zdalną obsługę spraw, zwiększa przejrzystość i ogranicza koszty. OECD podkreśla, że nowoczesne technologie sprzyjają płynnemu, mniej obciążającemu opodatkowaniu (tax just happening)[14] oraz lepszej współpracy z podatnikami[15]. Nowoczesne technologie pozwalają organom podatkowym na przekształcenie sposobu świadczenia usług i zarządzania ryzykiem. Ułatwiają również tworzenie bardziej przyjaznego podatnikom środowiska, co przekłada się na większe zadowolenie i zaufanie wobec instytucji publicznych[16].
Transformacja cyfrowa wymaga jednak dostosowania do lokalnych warunków i poziomu dojrzałości administracji podatkowej[17]. Niezbędne jest też wsparcie dla osób wykluczonych cyfrowo. Rola administracji podatkowej coraz bardziej koncentruje się na zarządzaniu informacją. Od sprawnego zarządzenia informacją zależy jej sukces[18]. Przejście od papierowej biurokracji do inteligentnych systemów zdolnych do analizy danych w czasie rzeczywistym i skuteczniejszego typowania przypadków do kontroli utożsamia się w literaturze ze schyłkiem od ery analogowej i nastaniem ery cyfrowej administracji podatkowej[19].
10. Podsumowanie
Transformacja cyfrowa systemu podatkowego jest procesem, który w sposób zasadniczy zmienia funkcjonowanie administracji podatkowej oraz sposób realizacji obowiązków przez podatników. Wdrożenie nowoczesnych narzędzi informatycznych pozwala na automatyzację wielu procedur, zwiększa przejrzystość działań organów podatkowych i ułatwia komunikację z obywatelami. Cyfryzacja nie ogranicza się jednak do aspektu technicznego. Staje się czynnikiem wpływającym na kształt relacji podatnik-administracja podatkowa, modyfikując model współdziałania i budując nowe standardy obsługi.
Analiza rozwiązań wdrażanych w Polsce pokazuje, że proces ten jest już faktem i obejmuje zarówno narzędzia raportowania i kontroli, jak i systemy wspierające podatników w bieżącej obsłudze. Z jednej strony cyfryzacja przynosi wymierne korzyści: redukcję kosztów, skrócenie czasu obsługi, poprawę jakości danych i większą transparentność. Z drugiej – rodzi wyzwania związane z koniecznością dostosowania do nowych rozwiązań, bezpieczeństwem informacji, nieuniknionymi zmianami regulacji prawnych oraz ryzykiem wykluczenia cyfrowego.
Podsumowując, transformacja cyfrowa systemu podatkowego nie jest już perspektywą przyszłości, lecz procesem zachodzącym współcześnie. Jej dalszy rozwój będzie w coraz większym stopniu determinował efektywność administracji podatkowej, poziom zaufania obywateli do instytucji publicznych oraz konkurencyjność gospodarki.
dr Anna Derdak
radca prawny, doradca podatkowy,
ekspert ds. Krajowego Systemu e-Faktur; entuzjastka zastosowania nowych technologii w obszarze podatkowym
ORCID: 0009-0007-6206-7840
[1] A. Derdak, Narzędzia cyfrowe jako katalizator zmian w systemie podatkowym, “Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” 10/2025, s. 25.
[2] A. Pałys, Nowoczesna relacja organów podatkowych z podatnikami. Koncepcje teoretyczne oraz analiza praktyczna na podstawie systemu nadzoru horyzontalnego, Warszawa 2022.
[3] OECD (2021); Tax Administration: Digital Resilience in the COVID-19 Environment; https://www.oecd.org/tax/forum-on-tax-administration/publications-and-products/tax-administration-digital-resilience-in-the-covid-19-environment.htm (dostęp: 23.11.2025).
[4] OECD (2015), Addressing the Tax Challenges of the Digital Economy, Action 1 – 2015 Final Report, OECD/G20 Base Erosion and Profit Shifting Project, OECD Publishing, Paris; https://doi.org/10.1787/9789264241046-en (dostęp: 26.11.2025).
[5] A.F. Ramírez Ocampo, Scale without mass: permanent establishments in the digital economy, „Revista Direito Tributário Internacional Atual” 5/2019, s. 13.
[6] OECD (2020), Tax Administration 3.0: The Digital Transformation of Tax Administration, OECD Publishing, Paris; https://doi.org/10.1787/ca274cc5-en (dostęp: 22.11.2025).
[7] European Commission, VAT in the Digital Age (ViDA), A proposal to modernise and improve the EU’s VAT system; https://taxation-customs.ec.europa.eu/taxation/vat/vat-digital-age-vida_en (dostęp: 22.11.2025).
[8] Guidance note. Guidance for the Standard Audit File – Tax; https://www.oecd.org/tax/administration/guidancenote-guidancefordevelopersofbusinessandaccountingsoftwareconcerningtaxauditrequirements.htm (dostęp: 23.11.2025).
[9] Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2016 r. poz. 846); ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1520). Termin odraczany dwukrotnie: na podstawie art. 58 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568, ze zm.) termin dla dużych przedsiębiorców został przesunięty na 1 lipca 2020 r., następnie na podstawie art. 72 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 1086, ze zm.) termin wdrożenia nowego JPK_VAT został przesunięty dla wszystkich podatników VAT czynnych na 1 października 2020 r.
[10] R.F. Junquera-Varela, L.M. Cristian Óliver, I. Krsul, V. Calderón, P. Arce, Digital Transformation of Tax and Customs Administrations. EFI Insight – Governance Series, World Bank. Washington 2022.
[11] OECD (2023), Tax Administration 2023: Comparative Information on OECD and other Advanced and Emerging Economies, OECD Publishing, Paris, Datawrapper; https://www.oecd.org/en/topics/tax-administration.html.
[12] Y. R. Kim, Blockchain Initiatives for Tax Administration, „Utah Law Digital” 4/2021, Commons SJ Quinney College of Law, University of Utah.
[13] Ibidem.
[14] Z ang. podatki po prostu się zdarzają. OECD (2022), Tax Administration 3.0 – Action Plan Update, OECD, Paris;
https://www.oecd.org/tax/forum-on-tax-administration/publications-and-products/tax-administration-3-0-action-plan-update.pdf (dostęp: 23.07.2025); OECD (2020), Tax Administration 3.0: The Digital Transformation of Tax Administration, op.cit.
https://www.oecd.org/tax/forum-on-tax-administration/publications-and-products/tax-administration-3-0-action-plan-update.pdf (dostęp: 23.07.2025); OECD (2020), Tax Administration 3.0: The Digital Transformation of Tax Administration, op.cit.
[15] OECD (2016), Technologies for Better Tax Administration: A Practical Guide for Revenue Bodies, op.cit.
[16] OECD (2016), Technologies for Better Tax Administration: A Practical Guide for Revenue Bodies, OECD Publishing, Paris; https://doi.org/10.1787/9789264256439-en (dostęp: 26.11.2025).
[17] OECD (2016), Technologies for Better Tax Administration: A Practical Guide for Revenue Bodies, op.cit.
[18] F. Junquera-Varela, L.M. Cristian Óliver, I. Krsul, V. Calderón, P. Arce, op.cit.
[19] Ibidem.
Prawo i praktyka
Przygody Radcy Antoniego
Odwiedź także
Nasze inicjatywy
