01.08.2021

Sejm rozpoczął prace nad bezpłatną pomocą prawną dla cudzoziemców

opublikowano: 2015-06-12 przez:

Od 2016 r. cudzoziemiec ubiegający się o udzielenie ochrony międzynarodowej, a także ten, który otrzyma negatywną decyzję, będzie miał prawo do bezpłatnej pomocy prawnej – zakłada projekt nowelizacji, którego pierwsze czytanie odbyło się w czwartek w Sejmie.

Jak podkreślają eksperci, w Polsce brakuje kompleksowego systemu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej cudzoziemcom. Zajmują się tym przede wszystkim organizacje pozarządowe. Korzystają one m.in. ze specjalnych programów unijnych, jednak wsparcie to często okazuje się niewystarczające. Projekt nowelizacji ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Polski przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Przedłożenie ma wdrożyć do polskiego porządku prawnego rozwiązania zawarte w trzech aktach prawnych UE.
Za skierowaniem projektu do dalszych prac w komisji spraw wewnętrznych byli przedstawiciele wszystkich partii w Sejmie. Sprawozdanie komisji ma zostać przedstawione do 7 lipca 2015 r.
Dyskusja w Sejmie nie wzbudziła większych emocji. Przedstawiciele PO, SLD, Zjednoczonej Prawicy i Ruchu Palikota skupili się na omówieniu poszczególnych zapisów projektu. Jedynie Bogdan Rzońca (PiS) zauważył, że jeszcze żaden kraj UE nie implementował objętych projektem przepisów, choć termin na to mija 20 lipca 2015 r. Podkreślił też, że według szacunków Ministerstwa Finansów wdrożenie unijnych przepisów może kosztować nawet 54 mln zł w ciągu 10 lat. Z kolei Mirosław Pawlak (PSL) zwrócił m.in. uwagę, że projekt „niemal z urzędu” nakłada na nasz kraj obowiązek przyjmowania obcokrajowców, a ponadto niektóre zapisy są skomplikowane i niejasne.
Obowiązek zapewnienia nieodpłatnej pomocy prawnej osobom ubiegającym się o udzielenie ochrony międzynarodowej wynika z przepisów tzw. pakietu azylowego w ramach wspólnego systemu azylowego UE. Zgodnie z dyrektywą z 2013 r., państwa członkowskie zobowiązane są do udzielania, na prośbę cudzoziemca, takiej pomocy w postępowaniach odwoławczych. Obejmuje to co najmniej przygotowanie wymaganych dokumentów proceduralnych i udział w rozprawie przed sądem w imieniu wnioskodawcy.
W myśl projektu MSW pomoc prawna dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej, pozbawionych statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, obejmie postępowania na etapie przedsądowym. Będzie świadczona m.in. przez adwokatów, radców prawnych i organizacje pozarządowe prowadzące działalność pożytku publicznego, wpisane na listę prowadzoną przez Urząd do Spraw Cudzoziemców (UdSC).
Zgodnie z projektem nieodpłatna pomoc prawna będzie przysługiwać w razie wydania cudzoziemcowi przez UdSC decyzji m.in. o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, umorzeniu postępowania ws. udzielenia ochrony międzynarodowej, przekazaniu wnioskodawcy do innego państwa UE.
Pomoc prawna w ramach postępowań odwoławczych będzie polegała na sporządzeniu odwołania od decyzji UdSC. Cudzoziemiec będzie miał też zapewnionego pełnomocnika i tłumacza przed organem drugiej instancji - Radą do Spraw Uchodźców.
Dodatkowym kryterium dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej dla cudzoziemców, którym została wydana decyzja o pozbawieniu statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, będzie poziom ich dochodów. Warunkiem będzie uzyskiwanie dochodu nie większego niż 150 proc. kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej; w przypadku osoby samotnej wynosi ono obecnie 461 zł lub 316 zł na jednego członka w rodzinie.
Cudzoziemiec będzie mógł korzystać z pomocy tylko jednego podmiotu. Pomoc taka nie będzie mu przysługiwała, jeśli ustanowił w swojej sprawie zawodowego pełnomocnika.
Koszt nieodpłatnej pomocy prawnej dla cudzoziemców MSW szacuje na ponad 3 mln zł rocznie.
Projekt precyzuje też przepisy dotyczące dzieci cudzoziemskich pozostających bez opieki rodziny. Wniosek o udzielenie im ochrony międzynarodowej będzie składał kurator albo przedstawiciel organizacji międzynarodowej lub pozarządowej zajmującej się udzielaniem pomocy cudzoziemcom. Natomiast UdSC, w celu odnalezienia krewnych takich dzieci, będzie odpowiedzialny m.in. za nawiązanie kontaktu z międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi.
Ponadto Straż Graniczna będzie odpowiedzialna za zapewnienie transportu osobom – niepełnosprawnym, w podeszłym wieku, kobietom ciężarnym, rodzicom samotnie wychowującym małe dzieci – do ośrodka recepcyjnego.
Jak informuje MSW, nowe przepisy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP powinny wejść w życie (zgodnie z przepisami unijnymi) do 20 lipca.
(PAP)

Prawo i praktyka

Przygody Radcy Antoniego

Odwiedź także

Nasze inicjatywy